İçeriğe geç

Rehber · Rollup'lar

L2 güvenlik modelleri: kanıtlar, hile pencereleri ve kaçış kapakları

Rollup aşamaları çerçevesinin merkeziyetsizliği nasıl puanladığı, bir Security Council'in her aşamada ne yapıp yapamadığı, ve bir kaçış kapağının kanıt türünden bağımsız olarak neden önemli olduğu. Yatırım tavsiyesi değildir.

Yazan: Etherelysium Editorial TeamGüncelleme: 18 Kasım 20266 dk okuma

L2 güvenlik modelleri: kanıtlar, hile pencereleri ve kaçış kapakları
Paylaş X LinkedIn

Bir rollup’ın kendini “optimistic” veya “ZK” olarak adlandırması, doğruluğu nasıl kanıtladığını söyler. Kimin hâlâ tek taraflı olarak sözleşmelerini değiştirebileceği, çekimleri durdurabileceği veya acil bir durumda kendi kanıt sistemini geçersiz kılabileceği hakkında neredeyse hiçbir şey söylemez — ve bugün çalışan çoğu rollup’ta, en az bir taraf tam olarak bu tür bir güce sahiptir. Tam olarak bu soru için bir olgunluk ölçeği, yaygın olarak “stages” (aşamalar) çerçevesi olarak bilinir, bir L2’nin gerçek güvenliğini sadece kanıt türünden daha tam bir şekilde değerlendirmenin bir yolunu sunar.

Aşamalar çerçevesi: Stage 0’dan Stage 2’ye

Çerçeve, hata içermemeyi değil merkeziyetsizliği ve kullanıcı çıkış garantilerini puanlar — bir proje belirli bir aşamanın her gereksinimini karşılayabilir ve kodunda hâlâ keşfedilmemiş bir kusur barındırabilir. Bu uyarıyla birlikte, üç aşama kabaca şu şekilde çalışır:

Stage 0

Temel çizgi: proje kendini bir rollup olarak tanımlamalı, durum köklerini ve bu durumu yeniden oluşturmak için gereken veriyi L1’de yayınlamalı ve uygun bir kanıt sistemi çalıştırmalı — geçersiz bir kökü reddedebilen (hile kanıtı tasarımları için) veya yalnızca geçerli bir kanıtla desteklenen bir kökü kabul eden (geçerlilik kanıtı tasarımları için) bir sistem. Çekirdek ekip dışından en az beş tarafın gerçekten bir hile kanıtı sunabilmesi gerekir, böylece kontrol bu en erken aşamada bile sadece teorik değildir.

Stage 1

Yükseltmeler üzerindeki yönetişim, tek bir ekibin doğrudan kontrolü yerine akıllı sözleşmelere taşınır ve bir Security Council — en az sekiz üyeli, %75 onay eşiği olan, kamuya açık kimlikleri veya takma adları olan tanımlı bir çoklu imza — hatalara müdahale edebilir. Önemli olarak, Security Council dışında başlatılan herhangi bir yükseltme, yürürlüğe girmeden önce kullanıcılara en az 5 günlük bir çıkış penceresi vermelidir ve optimistic rollup’ların itiraz süreleri en az 5 gün olmalıdır. Security Council’in L2’den L1’e mesajları bloke etme veya zorlama konusundaki kendi gücü, gerçek bir hata yanıtı dışında, kendi üyeliğinin en az %75’inin ele geçirilmesini gerektirir — sınırlıdır, mutlak değildir.

Stage 2

Hile kanıtı sunma tamamen izinsiz hale gelir — sadece izin listesindeki bir küme değil, herkes bir tane sunabilir. Kullanıcılar, projenin kendi yönetişim süreci tarafından başlatılanlar dahil, istenmeyen herhangi bir yükseltme yürürlüğe girmeden önce en az 30 günlük bir çıkış penceresi almalıdır. Security Council’in kalan gücü daha da daralır, sadece aynı durum için iki çelişen geçerli kanıt gibi zincir üstünde nesnel olarak doğrulanabilir hatalara derhal müdahale etmekle sınırlanır.

Bugün üretimdeki çok az rollup Stage 2’de yer alıyor. Çoğu Stage 0 veya Stage 1’de, bu da eğitim tekerleklerinin çıkarıldığı, tamamen izinsiz, uzun çıkış penceresi olan bir sistemin ekosistemin büyük çoğunluğu için şu anki gerçeklik değil daha çok hedef olduğu anlamına gelir — bu, bir projenin “merkeziyetsiz” olduğuna dair kendi pazarlama diliyle ilgili çoğu bilgiden daha önemli bir detaydır.

Kaçış kapakları: kullanıcının son çaresi

Bir kaçış kapağı — genellikle L1’de bir akıllı sözleşme — o operatör yanıt vermez, kötü niyetli olursa veya kapatılırsa, kullanıcıların rollup’ın normal operatörünü veya sequencer’ını tamamen atlayarak fonlarını doğrudan çekmesine izin veren bir mekanizmadır. Bir kaçış kapağının var olup olmadığı, gerçek koşullar altında gerçekten kullanılıp kullanılmadığı — sadece belgelerde anlatılıp anlatılmadığı değil — ve ne kadar uzun ve maliyetli olduğu, belirli bir rollup hakkında somut, kontrol edilebilir gerçeklerdir — sadece bir rollup olmakla her rollup’ın otomatik olarak sahip olduğu teorik bir özellik değildir.

Belirli bir rollup’ın güvenlik modelini okumak

Dört somut soru, önem taşıyan şeyin çoğunu kapsar: hangi kanıt sistemini kullanıyor ve bu bir hile kanıtı mı yoksa geçerlilik kanıtı tasarımı mı (rollup türleri arkadaş kılavuzuna bakın); sadece kendi iddiası değil, bağımsız bir izleyicide şu anda hangi aşamada; Security Council’i veya yükseltme anahtarı tek taraflı olarak ne yapabilir ve hangi eşik altında; ve operatör ortadan kaybolursa kullanıcılar için çalışan, denenmiş bir kaçış kapağı var mı. Bunların hiçbiri projenin kendi öz tanımına güvenmeyi gerektirmez — dördü de bağımsız kaynaklara ve projenin kendi yayınladığı sözleşme adreslerine ve yönetişim belgelerine karşı kontrol edilebilir.

Böyle bir çerçeve neden var

Erken rollup’lar, bir yükseltme anahtarını kontrol eden tek bir ekiple, kısa veya olmayan bir kamuya açık itiraz süreciyle ve o ekip çıkarlarına aykırı davranırsa sıradan bir kullanıcının çıkması için anlamlı bir yol olmadan gönderildi — bu, gizli bir tasarım kusuru değil, çalışan bir sistemi hızla canlıya almak için makul, bilinçli bir kestirmeydi. Ekosistem olgunlaştıkça, gevşek pazarlama anlamında “bir rollup” ile “insanların bir rollup’ın sahip olduğunu varsaydığı güvenlik garantilerine sahip bir rollup” arasındaki boşluk, her projenin kendi merkeziyetsizlik hesabına güvenmek yerine bağımsız, kontrol edilebilir bir sınıflandırmanın gerçekten yararlı hale geldiği kadar genişledi.

Security Council bir özelliktir, otomatik olarak bir kusur değil

Herhangi bir merkezi acil durum gücünü doğası gereği kötü olarak okumak cazip gelir, ama çerçeve, iyi kurulmuş bir Security Council’i meşru, sınırlı bir güvenlik mekanizması olarak ele alır — tamamen izinsiz bir sürecin yapabileceğinden daha hızlı gerçek bir zincir üstü hataya yanıt vermenin bir yolu, aynı zamanda bu konseyin hata yanıtı dışında ne yapabileceğini yüksek bir üyelik eşiği ve kamuya açık bir listeyle sınırlayarak. Belirli bir rollup’ın konseyi hakkında sorulmaya değer gerçek soru, var olup olmadığı değil, gücünün ne kadar sıkı sınırlandığı ve üyelerinin çekirdek ekipten ve birbirlerinden ne kadar bağımsız olduğudur.

Bir rollup, örneğin hile kanıtı sistemi bir yükseltme sırasında geçici olarak devre dışı bırakılırsa, bu ölçekte ileri olduğu kadar geriye de hareket edebilir — aşama sınıflandırması kalıcı bir sertifika değil, bir zaman noktasını anlatır, bu da bir projenin kendi geçmiş iddiasına güvenmek yerine güncel, bağımsız olarak sürdürülen bir kaynağı kontrol etmenin bir nedenidir.

Aşama etiketini, size gerçekten önemli olan herhangi bir şey için ona güvenmeden önce yeniden kontrol etmeye değer, başka herhangi bir zaman noktası açıklaması gibi ele alın: yararlı, belirli.

Makul bir alışkanlık: önemli bir değeri herhangi bir belirli rollup’a bridge’lemeden önce, kendi ana sayfa metnini olduğu gibi kabul etmek yerine bağımsız bir izleyicide güncel aşamasını ve konsey güçlerini kontrol etmek için beş dakika ayırın.

Bu beş dakikalık kontrol, en son birinin bakmasından sonra değişmiş bir aşama iddiasına güvenmeye karşı ucuz bir sigortadır.

Aynı zamanda iyi taşınır: aynı beş soru, söz konusu rollup optimistic veya ZK olsun, yeni veya köklü olsun aynı şekilde uygulanır, çünkü bunlar kanıt mekaniği değil yönetişim ve çıkış hakları hakkındadır.

Kısaca: bir rollup’ın güvenliğinin adının veya kanıt türünün ima ettiğiyle eşleştiğini varsaymadan önce aşamayı okuyun, konseyi okuyun ve kaçış kapağını okuyun — bu sırayla.

Bunların hiçbiri özel araç gerektirmez — bir projenin kendi belgeleri, bağımsız bir izleyiciyle çapraz kontrol edildiğinde, genellikle yeterlidir.

Risk notu

Bir rollup’ın aşaması ve kanıt türü, iki farklı, bağımsız olarak kontrol edilebilir gerçektir ve düşük bir aşama bir başarısızlık tahmini değildir — merkezi bir tarafa güvene, izinsiz, kodla uygulanan garantilere değil, şu anda ne kadar fazla şeyin dayandığına dair bir açıklamadır. Aşama sınıflandırmasını okunacak bir açıklama olarak ele alın, kovalanacak bir puan olarak değil.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu sayfada hiçbir şey herhangi bir varlığı veya protokolü almak, satmak, stake etmek, bridge’lemek veya ondan kaçınmak için bir öneri değildir.

SSS

Stage 2, bir rollup’ın hatasız olduğu anlamına mı gelir?

Hayır. Aşamalar çerçevesi, merkeziyetsizliği ve kullanıcı çıkış garantilerini puanlar, kod doğruluğunu değil. Bir Stage 2 rollup hâlâ keşfedilmemiş bir kusur barındırabilir; çerçevenin kendi belgeleri bunun hata riskini değerlendirmediğini açıkça söyler.

Bir rollup’ın kanıt türü ile aşaması arasındaki fark nedir?

Kanıt türü (optimistic veya ZK) doğruluğun nasıl doğrulandığını anlatır. Aşama, yükseltmeleri kimin kontrol ettiğini, kullanıcıların bir değişiklik yürürlüğe girmeden önce çıkmak için ne kadar süreye sahip olduğunu ve hile kanıtı sunmanın herkese açık olup olmadığını anlatır. İkisi bağımsızdır; bir rollup her kanıt türünü herhangi bir aşamayla eşleştirebilir.

Kaçış kapağı nedir?

Genellikle bir L1 akıllı sözleşmesi olan, rollup’ın normal operatörü yanıt vermez veya kötü niyetli olursa, normal süreci tamamen atlayarak kullanıcıların fonlarını doğrudan çekmesine izin veren bir mekanizma.

Bugün çoğu rollup Stage 2’de mi?

Hayır. Bugün üretimdeki çoğu rollup Stage 0 veya Stage 1’de, bu da ekosistemin büyük çoğunluğu için merkezi bir tarafın yükseltmeler veya kanıt sunumu üzerinde hâlâ anlamlı bir güce sahip olduğu anlamına gelir.

Eğitim amaçlı içerik; editörlerce kontrol edilir ve yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış olabilir. Sistemlerin nasıl çalıştığını anlatır; yatırım, hukuk veya vergi tavsiyesi değildir. Hataları düzeltmeler sayfamızdan bildirebilirsiniz.

Rollup'lar: diğer yazılar

İlgili makaleler

Tümünü gör